Değerlendirme: Ödemeler Dengesi / Ekim

Ekim ayında 1.549 mn $ cari fazla açıkladık. Beklenti 1.650 mn $ fazla yönündeydi. Bu açıdan bakıldığında beklentinin hafif altında cari fazla vermiş olduk. Yıllık bazda 4.336 mn $ cari fazla ve Ocak – Ekim dönemi arasında 4.819 mn $ cari fazla verdik. Yıllık rakamlarda haziran ayından bu yana artarak devam eden cari fazlada Ekim ayı rakamıyla hafif bir hız kesme oldu. Bunda ekonomideki ılımlı toparlanmanın etkisi hissediliyor olabilir.

Bununla birlikte Ekim ayındaki 1.549 mn $ rakamının alt kırılımda dış ticaret dengesinin 924 mn $ açık vermesi etkili olmuş görünüyor. Hizmetler dengesinde özellikle seyahat gelirlerindeki artışın hızında bir miktar azalma olsa da olumlu katkısı sürmüş.

Ekim ayı portföy yatırımı açısından zayıf

Ekim ayında doğrudan yatırımlara 448 milyon $ giriş oldu. Geçen ayla kıyasladığımızda doğrudan yatırımlara girişler artmış. Finans hesabında ekim ayında en dikkat çekici kalem portföy yatırımları oldu. Portföy yatırımlarında 2.729 mn $ çıkış var. Ekim ayı portföy yatırımı açısından yılın ikinci zayıf ayı olmuş. Diğer yatırımlarda ise 2.150 mn $ giriş var. Bunda bankalarda mevduat girişleri etkili olmuş. Ekim ayı bankaların mevduat hareketliliği bakımından girişlerin olduğu bir ay olmuş. Bütün bunlarla birlikte Merkez Bankası rezervlerine 1.871 mn $ eklemeyi başarmışız.

Genel finansman hesabını özetlersek,  448 mn $’lık doğrudan yatırım girişine, 2.729 mn $ portföy çıkışı düştüğümüzde ve 2.150 mn $’lık diğer yatırımlardan girişlerini eklediğimizde 131 mn $ açık verdiğimiz dikkat çekiyor. Buna 454 mn $’lık net hata noksanı eklediğimizde yaklaşık 323 mn $’lık bir finansman fazlamız oluşuyor. Buna cari hesaptan gelen 1.549 mn $ fazlayı eklediğimizde ulaşılan 1.872 mn $ döviz fazlasını TCMB rezervlerine eklemişiz. Yılbaşından bu yana Merkez Bankasına toplam 6.120mn $ eklemişiz.

Sonuç olarak finansman hesabının güçlendiğinden bahsetmek zor ancak Merkez Bankası rezervlerine ekleme yapmamız olumlu oldu. Yılın son çeyreğinde ekonomide oluşabilecek hızlanma cari fazlanın hız kesmesine neden olabilir. Bu açıdan Kasım ayı cari işlemler dengesinde cari fazlada yavaşlama olmasını beklemekteyiz. Gümrük verilerine göre; Kasım ayı dış ticaret açığı 1.953 mn $ olarak açıklandı. Burada bir artış var. Buna başlı olarak Kasım ayı cari işlemler verisinde cari fazla rakamında bir azalma görebiliriz. 2020 yılında büyümeye bağlı olarak cari fazlamız cari açığa doğru evrilebilir.